احیا ادارات دوم و هشتم ساواک - قسمت پایانی
۱- پس از پیروزی انقلاب بخش قابل توجهی از ادارات دوم و هشتم ساواک احیا و بکارگیری شدند .دکتر ابراهیم یزدی معاون نخست وزیر و وزیر خارجه دولت موقت در گفتگو با سایت تاریخ ایرانی به بازسازی وبه کارگیری ادارات دوم و هشتم ساواک توسط دولت موقت اشاره می کند:
"پس از پیروزی انقلاب ضرورت بازسازی ادارات دوم و هشتم، بخصوص اداره هشتم در شورای امنیت ملی کشور مورد بحث و بررسی قرار گرفت. با توجه به تحریکات گسترده شکستخوردگان انقلاب و فعالیت گروههای ضد انقلاب وابسته به قدرتهای خارجی، به اتفاق تصویب شد که اداره هشتم بازسازی و فعال شود. شورای انقلاب هم این مصوبه را تائید کرد.
در آن زمان، من به وزارت امور خارجه رفته بودم و شهید دکتر چمران به عنوان معاون نخستوزیر در امور انقلاب کار میکرد و اجرای این مصوبه به او واگذار شد. در راستای اجرای این مصوبه دکتر چمران به بررسی کارمندان اداره هشتم پرداخت. به جز اعضای یک یا دو گروه از تیمهای تعقیب و مراقبت این اداره مدیران آن همه از ایران رفته بودند. دکتر چمران با جستجوی فراوان توانست برخی از اعضای این گروهها را احضار کند. آنها به شدت ترسیده بودند و حاضر به همکاری نبودند. اما دکتر چمران توانست نظر موافق آنها را جلب کند و آنها شروع به کار کردند.
نظر شورای امنیت ملی تحت نظر گرفتن فعالیت همه کارمندان سفارتخانههای آمریکا، انگلیس، شوروی و حتی شبکه موساد در ایران بود. اما اعضای این گروه با ذهنیتی که قبل از انقلاب داشتند و اولویت رصد کردن فعالیت شورویها در ایران، اولین کار خود را از رصد کردن کارمندان سفارت شوروی آغاز کردند." (۱)
یزدی بازسازی ساواک در آن سالهای اول انقلاب را این چنین روایت میکند:
"با اشرافی که به ساختار و فعالیتهای ساواک پیدا کردیم روشن شد که دو اداره در ساواک وجود داشت که بسیار مهم و برای امنیت کشور حیاتی بودند: اداره دوم و اداره هشتم. اولی جاسوسی برون مرزی، دومی ضد جاسوسی در داخل کشور. ... با کسب نظر موافق مهندس بازرگان به یکی از مدیر کلهای ساواک، که هنوز از ایران خارج نشده بود، اطلاع دادم که به دیدن من به نخست وزیری بیاید. او ابتدا به شدت ترسیده بود و نمیآمد. اما بعد از توضیحاتی که درباره ضرورت این دیدار به او داده شد، آمد و به اتفاق به بازدید از ادارات دوم و هشتم ساواک پرداختیم..."(۲)
یزدی درمصاحبه منتشر نشده ای این مدیر کل را سرهنگ کاوه معرفی می کند:
"ما ساواک را با اداره سوم که امنیت سیاسی داخلی بود می شناختیم.همه بدنامی های ساواک در ان بخش بود. درحالی که درون ساواک چیزهای دیگری هم بود. من خودم به عنوان معاون نخست وزیرکه سرپرست ساواک شده بودم رفتم به ساواک وان را دیدم .بررسی کردم که یکی از مدیرکل های ساواک هنوز هم از ایران نرفته بود.سرهنگی بود بنام کاوه که بعدا از ایران رفت واینکه الان اسرائیل است یا جای دیگر نمی دانم.ان زمان نرفته بود .من او را شناسایی واحضارش کردم."
کاوه رییس اداره کل دوم ساواک وعضو کمیته مشترک ساواک و موساد بود که پس از تبعید امام به پاریس به عنوان نماینده ساواک برای کنترل و فشار بیشتر برامام و اطرافیان ایشان به فرانسه می رود و با کنت دومرانش رئيس سازمان اطلاعاتي فرانسه ملاقات می کند.(۳)
پرویز ثابتی مدیر کل امنیت داخلی ساواک (اداره کل سوم) از کاوه وفرازیان به عنوان مدیرانی که پس از انقلاب بکار گرفته شدند نام می برد:
"علیاکبر فرازیان مدیرکل اداره دوم ساواک یعنی امور اطلاعات خارجی بود.مقارن انقلاب در آمریکا بود و به ایران برگشت و بعد با تیمسار کاوه ۱۰ ماهی برای بازرگان و چمران و یزدی کار کردند ... یزدی و چمران رفتند یک بخش از ساواک را گرفتند و بعد فرازیان را برگرداندند که مدتی کار کرد. بعد از اینکه بازرگان از قدرت برکنار شد، یزدی به فرازیان و کاوه گفته بود ما نمیتوانیم امنیت شما را تامین کنیم و بهتر است از کشور خارج شوید، آنها هم خارج شدند."(۴)
سرتیپ منوچهر هاشمی، که به مدت ۱۵سال ریاست اداره هشتم ساواک را برعهده داشت وبه گفته ارتشبد حسین فردوست «به انگلیسیها مربوط بود»، درباره به کارگیری تشکیلات سابق خود می گوید:
"اولین اداره ای که به کار گرفتند اداره من، اداره کل هشتم، بود... در یکی دو سال اول من با سیستم ارتباط داشتم ولی بعد ارتباط قطع شد."(۵)
به گفته منوچهر هاشمی بیش از ۹۰ درصد کادر اداره هشتم ساواک تا دوران ریاست خسرو تهرانی در نهاد نخستوزیری مشغول به کار بودند: "تقریباً عوامل اصلی اداره من به جز رئیسشان به کارشان ادامه دادند و الان هم مشغول هستند."(۶)
منوچهر هاشمی درحالی که بنا به گفته خود با سیستم ارتباط داشته و ۹۰ درصد نیروهایش در اداره هشتم بکارگرفته شده بودند به دنبال براندازی جمهوری اسلامی هست:
"درسال۵۷-۵۸ تلاشهایی کردیم برای اینکه بین شاه و آریانا و بختیار یک همکاری ایجاد کنم. مصر رفتم با چند افسر. اول پیش شاه رفتم. قبل هم بختیار توسط جم فشار آورده بود و بختیار را هم دیدم. بختیار افسرهایش را به من داد و همه شان را دسته جمعی بردم به آریانا تحویل دادم ولی اینها با همدیگر هیچ کدامشان به همدیگر راست نگفتند و تا امروز هم به همدیگر راست نمیگویند و هنوز هم. افسرها در ترکیه پراکنده شدند و تعدادی از آمریکا آوردیم و بعد دیگر من دیدم تلاش ها بی نتیجه است." (۷)
سعید حجاریان درباره خط مشی اداره هشتم ساواک در گفتگو با نشریه اندیشه پویا می گوید:
" مشهور بود که می گفتند چشم چپ اداره هشتمی ها بهتر می بیند یعنی ایشان به صورتی آموش دیده بودند که نسبت به تحرکات شوروی و کشورهای بلوک شرق حساسیت بالایی داشتند و نسبت به تحرکات سرویس های امنیتی غربی حساسیت کمتری داشتند...ساواک در این دوره متحد با قوی ترین دستگاه های امنیتی غربی و منطقه ای یعنی سیا موساد و میت (سازمان اطلاعات ترکیه) بود."(۸)
محمد شریعتمداری جانشین خسرو تهرانی در معاونت اطلاعات نخست وزیری درباره بکارگیری نیروهای ساواک در دوره ریاست خسرو تهرانی می گوید:
"مصاحبه کننده: چند درصد از ساواکی ها ار جذب کردید؟
شریعتمداری :خاطرم نیست ولی تعدادی از اینها که در حوزه امنیت در مسائل خارجی کار می کردند به ویژه در حوزه جاسوسی و ضد جاسوسی به کار گرفته شدند که اطلاعات از آنها گرفته شود و مشخص شود که چه کارهایی انجام شده است ."(۹)
سعید حجاریان مشاور خسرو تهرانی و مسول گزینش اطلاعات نخست وزیری در این خصوص می گوید:
" من مشاور خسرو تهرانی و مسئول گزینش بودم. باید بچه های باهوش و توانا را برای مسئولیت ها پیدا می کردم که خیلی کار سختی بود. باید بچه ها را راضی می کردیم برای آمدن به اطلاعات نخست وزیری آن هم در شرایطی که باید کارآموز ساواکی های اداره هشتم می شدند...البته بعد از این که ما به اطلاعات نخست وزیری آمدیم دسترسی اداره هشتمی ها به اطلاعات را هم بسیار محدود کردیم."(۱۰)
سید محمود دعایی نیزدرگفتگو با هفته نامه شهروند و روزنامه اعتماد از پیگیری و سفارش خود برای بکارگیری لباف رییس ایستگاه ساواک در عراق در دوران تبعید حضرت امام خمینی ره خبرمی دهد:
"پس از فراخوانده شدن از سفارت ایران در عراق در مصاحبهای از لباف تجلیل کردم و گفتم بنده به عنوان یکی از مسئولان انقلاب اسلامی ایران از مراتب میهنپرستی و ضدبیگانگی یک عنصر خدمتگزار امنیتی تجلیل و تقدیر میکنم. دومین روز حضورم در روزنامه اطلاعات او به دفترم آمد و گفت شما با آن مصاحبه جان مرا نجات دادید. پس از آن من او را به آقای خسرو تهرانی (مسول اطلاعات نخست وزیری)معرفی کردم."(۱۱)
عبدالجلیل لباف علاوه بر انکه رییس ایستگاه ساواک درعراق بوده، رهبر عملیات پیمان مشترک موساد و ساواک موسوم به کریستال بوده است.(۱۲)
۲-پس از پیروزی انقلاب اسلامی که سفارت رژیم صهیونیستی تعطیل و به سفارت فلسطین تبدیل شد وبه شبکه های صهیونیستی ضربات واسیب های جدی وارد شد،استفاده مجدد ازنیروهای ادارات دوم و هشتم ساواک به عنوان موسادی ترین ادارات ساواک، نقش مهمی دربازسازی شبکه های موساد وساواک ایفا کرد.
۱- https://goo.gl/jtj3fB
۲-اندیشه پویا سال دوم شماره ۱۳،بهمن و اسفند ۱۳۹۲،صص ۷۰-۶۴
۳- https://goo.gl/bj338W
۴- خاطرات پرویزثابتی در گفتگو باعرفان قانعی فردردامگه حادثه،ناشر شرکت کتاب،چاپ نخست سال ۱۳۹۰،صفحه ۶۶۴
۵-مجموعه تاریخ شفاهی ایران در دانشگاه هاروارد، گفتگوی شاهرخ مسکوب بامنوچهرهاشمی،نوارشماره۱۰،۶می ۱۹۸۵،صص ۲۰-۱۹
۶ - محمد حسن روزیطلب،صخره سخت،چاپ اول پاییز۱۳۹۲،انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی،صفحه۱۱۸
۷-خاطرات پرویزثابتی در گفتگو باعرفان قانعی فردردامگه حادثه،ناشر شرکت کتاب،چاپ نخست سال ۱۳۹۰،صفحه ۶۵۹
۸- اندیشه پویا شماره ۳۸،مهروابان ۱۳۹۵،صص۷۴-۶۸
۹- https://goo.gl/zihmHt
۱۰- اندیشه پویا شماره ۳۸،مهروابان ۱۳۹۵،صص۷۴-۶۸
۱۱-هفتهنامه شهروند شماره ۴۹، یکشنبه ۱۲خرداد ۱۳۸۷، صص ۵۶- ۶۱
۱۲-https://t.me/hosseinghasemi57/846
تاریخ ایرانی - ابراهیم یزدی: سعادتی را باقیماندههای ساواک لو دادند
سعادتی ; ابراهیم یزدی ; ساواک
حسین قاسمی هستم.